Jagers

2 maart 2009 · No Comments

In de hoek van het restaurant in Iso-Syöte waar we elke avond aten, stond een opgezette beer. Hoog op zijn achterpoten, met zijn voorpoten in de lucht en bek opengesperd, alsof hij in de aanval ging. Toen ik er de eerste avond bewonderend langsliep en me afvroeg hoe het zou zijn om de komende dagen een levend exemplaar tegen te komen, kwam de eigenaar van het restaurant trots met een fotoboek onder zijn arm naar me toegelopen.
‘I shot’, zei hij, en wees op de beer en daarna naar het boek. In het album stonden tientallen foto’s van de jachtpartij. Hij met zijn legergroene pak en geweer, omringd door z’n jachthonden, en uiteindelijk geknield naast een dode beer. En daarna nog een hele serie van de dode beer op de grond, in een auto en als vel. Op z’n mobiele telefoon liet hij ook nog een filmpje zien, geschoten net na het laatste schot op de beer.
De man keek zo trots dat het moeilijk was om mijn afkeer voor jacht en dode dieren uit te spreken. Meer dan een net ‘we’re not used to that’, kwam er geloof ik niet uit.
Lappen zijn echte jagers. De meesten dan. In de kleine dorpjes in de heuvels en bossen trek je zo de natuur in met een geweer of hengel over je schouder. Je zet je tent op, drinkt water uit de rivier, vangt een vis en roostert ‘m in een vuur. Heel natuurlijk. De meeste Lappen die we spraken visten op zalm en forel en jaagden bijvoorbeeld op patrijzen. Toch hielden ze er allemaal een andere standaard op na wat nu wel kon en niet.
Zo was er Mika, een rendierenboer, die vond dat de 500 wolven die nog in Fins Lapland leven allemaal dood mogen. Ze eten zijn rendieren op en doden ze soms alleen maar om het doden. Hij vindt het belachelijk dat je voor het jagen op wolven een vergunning nodig hebt (’komt door de EU’) en voor het jagen op beren niet. Mika heeft geen vergunning om wolven te schieten, maar wel om een lynx te doden.
Taxichauffeur Ari (buiten het toeristenseizoen mecanicien) is ook voor jagen, maar juist níet op lynxen want die zijn zeldzaam. Er zijn in het gebied nog maar twee lynxen over. Met een groep dorpsgenoten hebben ze afgesproken te zwijgen als ze sporen van een lynx of wolf zien. Als niemand het erover heeft, is de kans kleiner dat rendierboeren als Mika ze vinden en dieren afschieten. Van Ari mogen dan wel weer alle rendieren worden omgelegd, hij haat ze. De wegen worden in Lapland in de winter namelijk niet gestrooid omdat de rendieren het zout zo lekker vinden en dan op de weg gaan staan. En ja, als je veel op de weg zit, wordt de kans om in botsing te komen met een rendier steeds groter. Aire had het over 250 aanrijdingen met rendieren per jaar, waar ook enkele mensen bij om het leven komen.
Jacht of geen jacht, we hebben in het sneeuwlandschap weinig dieren gezien. Een groep patrijzen in een boom, een eekhoorntje, en heel veel sporen van hazen en een otter. Beren zijn er normaal wel in het gebied, maar in december houden ze net even een winterslaap.