20 april 2009
Onderweg
In de 9 kilometer die ik tegenwoordig naar Bright HQ fiets is er onderweg genoeg te zien. Tegenliggers bijvoorbeeld. Soms twee naast elkaar die pratend samen opfietsen, maar meestal eenlingen. De een haastig over zijn stuur gebogen, trappend in hoog tempo. De ander relaxt met oordopjes in, of een telefoon aan het oor. Een van mijn tegenliggers zag er vanmorgen wel heel ontspannen uit. Een lange jongen, net als ik zonder jas, trapte me gestaag tegemoet. Zijn witte shirt wapperde los om hem heen. Zijn kaken gingen van elkaar en eindigden in een enorme diepe gaap. Toen hij mij zag sloeg hij snel een hand voor zijn mond. Even later kwam ik er, aangestoken door zijn gaap, achter dat dat geen beleefdheid was. Twee vliegjes in één hap.
Geplaatst door Corrie om 21:35
19 maart 2009
Tilt Shift Parade
Wauw mooi, de eerste tilt shift video die ik zie, opgebouwd uit tilt shift foto's. Blijft een mooie truc, de echte wereld veranderen in een levende maquette.
Mardi Gras from Keith Loutit on Vimeo.
Geplaatst door Corrie om 10:01
08 maart 2009
Laagjes
Het was wel een werk, naar buiten gaan in Lapland, want aankleden vergde nogal wat laagjes. Normaal ondergoed, daarover een lange onderbroek en onderhemd met lange mouwen van merino wol, een fleecetrui, een outdoorbroek, een dunne maar winddichte goretex jas, dunne sokken, dikke sokken, sneeuwlaarzen, fleece onderhandschoenen, bovenhandschoenen, een fleece sjaal en muts. Deze kleding was warm genoeg als je in beweging was, maar stilzitten op een sneeuwscooter of op het ijs om te vissen vergt toch nog andere maatregelen.
Van de reisorganisatie kreeg je bij iedere excursie een thermo-overall en meestal ook andere dikgevoerde laarzen. Die overal deed je dus over al je laagjes, alleen je jas deed je uit. Aankleden was serious business daar, want voor je op pad ging moest je laten zien wat voor handschoenen en muts je had. Het voelde een beetje als de kleuterschool, waarbij de juf oplet dat je je jas wel dichtdoet. Vonden ze je kleding niet goed genoeg, dan kreeg je van hen de nodige sokken, bivakmutsen en handschoenen.
Onze eerste excursie was ijsvissen. Gids Köpi lette er goed op dat we alles aantrokken wat hij voorschreef, en gaf er ook nog een helm bij. Achter zijn sneeuwscooter hing een slee met rendiervellen, waarop we moesten plaatsnemen. Dat was even wennen, want met al die lagen voelde ik me een onbeweeglijk Michelinmannetje. Ook nog een helm op hielp daar niet bij. Eenmaal op de bevroren rivier was de thermo-overall onmisbaar.
Echt koud was het niet die eerste dagen, zo tussen de -5 en -10. Voor ons prima om aan de kou te wennen, maar voor de Lappen was het geen echte winter. 'Het ijs is maar 10 centimeter dik, dat is abnormaal voor de winter. Vorig jaar was het nog 40 centimeter dik. En ik heb vaak meegemaakt dat onze ijsboren te kort waren om een gat in het ijs te boren', zei Köpi terwijl hij een boor van een meter lang liet zien. Een warme winter dus, voor de Lappen. Toch waren mijn vingers en tenen na anderhalf uur vissen al ijskoud.
Heel koud heb ik het er niet gehad, tenminste niet de kou die je voelt als je hele lichaam verkleumd is en je denkt dat je nooit meer warm wordt. Dat heb je als je op je modieuze leren laarzen en in je fancy winterjas een half uur op het station moet wachten, in de wind. In Lapland ben je veel beter gekleed, en blijft je bovenlichaam wel warm. Helaas geldt dat niet voor je extremiteite: je hele koude tenen, striemende kou in je gezicht of gevoelloze vingers. Bij het sneeuwscooteren (met verwarmde handvaten!) was mijn rechterduim, waarmee je gas moest geven, zo koud en hard dat ik serieus dacht dat hij bevroren was en zwart zou worden. Maar gelukkig, hij zit er nog steeds aan.
De laatste paar dagen was het tussen -17 en -22, en dat is toch wel een andere ervaring dan het -8 nachtvorst in Nederland. Als je door je neus inademt voel je de haartjes en de binnenkant van je neus bevriezen. Een hele rare gewaarwording. Ook is bij -22 op een bergtop je handschoenen uitdoen om foto's te maken niet echt aan te raden. Dat doet gewoon zeer.
Zelf zijn de Lappen nogal gelaten over de kou (gelaten en stil zijn wel een beetje de basisstemmingen van de Lap geloof ik), maar bij -30 vinden ook zij het vervelend worden. Dan starten de auto's vaak niet meer en moeten ze aan de verwarming
Tip: maak je een tussenstop bij het sneeuwscooteren, doe de motorklep omhoog en leg daar je helm onder. Zo ontdooit je klep zodat je niet door ijsbloemen kijkt als je weer op pad gaat.
Geplaatst door Corrie om 18:19
02 maart 2009
Jagers
In de hoek van het restaurant in Iso-Syöte waar we elke avond aten, stond een opgezette beer. Hoog op zijn achterpoten, met zijn voorpoten in de lucht en bek opengesperd, alsof hij in de aanval ging. Toen ik er de eerste avond bewonderend langsliep en me afvroeg hoe het zou zijn om de komende dagen een levend exemplaar tegen te komen, kwam de eigenaar van het restaurant trots met een fotoboek onder zijn arm naar me toegelopen.
'I shot', zei hij, en wees op de beer en daarna naar het boek. In het album stonden tientallen foto's van de jachtpartij. Hij met zijn legergroene pak en geweer, omringd door z'n jachthonden, en uiteindelijk geknield naast een dode beer. En daarna nog een hele serie van de dode beer op de grond, in een auto en als vel. Op z'n mobiele telefoon liet hij ook nog een filmpje zien, geschoten net na het laatste schot op de beer.
De man keek zo trots dat het moeilijk was om mijn afkeer voor jacht en dode dieren uit te spreken. Meer dan een net 'we're not used to that', kwam er geloof ik niet uit.
Lappen zijn echte jagers. De meesten dan. In de kleine dorpjes in de heuvels en bossen trek je zo de natuur in met een geweer of hengel over je schouder. Je zet je tent op, drinkt water uit de rivier, vangt een vis en roostert 'm in een vuur. Heel natuurlijk. De meeste Lappen die we spraken visten op zalm en forel en jaagden bijvoorbeeld op patrijzen. Toch hielden ze er allemaal een andere standaard op na wat nu wel kon en niet.
Zo was er Mika, een rendierenboer, die vond dat de 500 wolven die nog in Fins Lapland leven allemaal dood mogen. Ze eten zijn rendieren op en doden ze soms alleen maar om het doden. Hij vindt het belachelijk dat je voor het jagen op wolven een vergunning nodig hebt ('komt door de EU') en voor het jagen op beren niet. Mika heeft geen vergunning om wolven te schieten, maar wel om een lynx te doden.
Taxichauffeur Ari (buiten het toeristenseizoen mecanicien) is ook voor jagen, maar juist níet op lynxen want die zijn zeldzaam. Er zijn in het gebied nog maar twee lynxen over. Met een groep dorpsgenoten hebben ze afgesproken te zwijgen als ze sporen van een lynx of wolf zien. Als niemand het erover heeft, is de kans kleiner dat rendierboeren als Mika ze vinden en dieren afschieten. Van Ari mogen dan wel weer alle rendieren worden omgelegd, hij haat ze. De wegen worden in Lapland in de winter namelijk niet gestrooid omdat de rendieren het zout zo lekker vinden en dan op de weg gaan staan. En ja, als je veel op de weg zit, wordt de kans om in botsing te komen met een rendier steeds groter. Aire had het over 250 aanrijdingen met rendieren per jaar, waar ook enkele mensen bij om het leven komen.
Jacht of geen jacht, we hebben in het sneeuwlandschap weinig dieren gezien. Een groep patrijzen in een boom, een eekhoorntje, en heel veel sporen van hazen en een otter. Beren zijn er normaal wel in het gebied, maar in december houden ze net even een winterslaap.
Geplaatst door Corrie om 23:15
24 februari 2009
Lapland
In de gereedstaande trein richting Hilversum(*) speelde ik een nieuw spelletje op mijn iPhone. Een mannenstem dichtbij haalde me uit mijn concentratie. Ik keek opzij en zag hem voorovergebogen naast mijn bankje staan. 'En, hoe beviel de jas?', vroeg hij.
Een man die naar mijn jas vraagt? Het duurde een milliseconde om zijn gezicht bij de absurde vraag te plaatsen. Natuurlijk, het was de behulpzame medewerker van Carl Denig waar ik in december een hele stoere outdoor jas kocht. Nou ja kocht, per ongeluk eerst gratis meekreeg en er daarna mee terug ging om 'm te betalen.
Hoe beviel de jas, ik spoelde mijn gedachten naar twee maanden terug. 'Hij was super!', zei ik opgewekt. 'Niet te koud', vroeg de man die beroepsmatig dag in dag uit met outdoorkleding bezig was. 'Nee hij was prima, maar af en toe droegen we ook van die thermopakken, dat was wel echt nodig toen het -20 was', antwoordde ik. Al snel nam de man afscheid, want hij moest helemaal niet naar Hilversum.
Lapland. Wauw. Ik denk niet dat ik eerder op een plek ben geweest die ik nog zolang heb nabeleefd. In gedachten en gesprekken met R., maar ook wekenlang in mijn dromen die zich veel in de sneeuw afspeelden. En omdat het zo bijzonder was, heb ik er hier niet eerder over verteld.
Mijn vakantiedagboek zou de unieke sfeer van Lapland geen recht doen. De omgeving die vrijwel alleen uit bomen en sneeuw bestond, de langzame, late zonsopkomst en de vroeg invallende duisternis, de vriendelijke maar stille Finnen. Het menu van voornamelijk aardappelpuree, zalm en rendiervlees op allerlei manieren bereid. En dan de sauna aan huis, waar je aan het eind van de dag zo lekker kon opwarmen en de sensatie van ijskoude lucht in je longen. Over dat Lapland, waar ik zo intens van genoten heb, ga ik vanaf nu alsnog vertellen.
* iedere dinsdag om 20.50 hoor je me bij BNN Today met Bright-onderwerpen
Geplaatst door Corrie om 22:57